Dzielnica Ormiańska we Lwowie: katedra, ulica Ormiańska i co zobaczyć

Dzielnica Ormiańska we Lwowie to historyczna część Starego Miasta na północ od Rynku, gdzie od średniowiecza mieszkała gmina ormiańska. Jej sercem są ulica Ormiańska i zespół katedry ormiańskiej, jednej z najstarszych świątyń Lwowa. Czeka tu brukowana ulica, kamienice z kilku epok, ciche dziedzińce z dawnymi nagrobkami i katedra zbudowana w latach 1363–1370.

Gdzie leży Dzielnica Ormiańska?

Dzielnica leży w historycznym centrum Lwowa, kilka minut pieszo od Rynku. Główna ulica, Ormiańska, ma około 450 metrów: zaczyna się przy prospekcie Swobody i kończy przy murach dawnego klasztoru dominikanów. Zespół katedry ormiańskiej mieści się przy ul. Ormiańskiej 7.

Historia: jak Ormianie trafili do Lwowa

Ormiańscy kupcy i rzemieślnicy przenosili się do Lwowa z Krymu w drugiej połowie XIII wieku. Już na przełomie XIII i XIV wieku miasto miało osobne dzielnice różnych gmin, w tym ormiańską. Przywilej z 1356 roku pozwolił Ormianom mieć własnego wójta i sądzić się według prawa ormiańskiego. Gmina miała własne szkoły, szpital i bibliotekę, a jej kupcy handlowali ze Wschodem.

W XIV wieku katedra stała się siedzibą biskupa ormiańskiego. Od 1630 roku, po unii zawartej przez biskupa Mikołaja Torosowicza, należała do Kościoła ormiańskokatolickiego i pozostała jego katedrą do 1945 roku. Władze sowieckie zamknęły świątynię i przeznaczyły ją na magazyn zbiorów muzealnych. W 2000 roku katedrę zwrócono Ormiańskiemu Kościołowi Apostolskiemu, a w 2003 roku konsekrował ją Katolikos wszystkich Ormian Karekin II.

Katedra ormiańska Wniebowzięcia NMP

Katedrę zbudował mistrz Doring w latach 1363–1370 za pieniądze kupców ormiańskich, m.in. Jakuba z Kaffy. Architektura łączy tradycje ormiańskie z cechami bizantyjskimi i gotyckimi, a nad świątynią wznosi się ośmioboczny bęben z kopułą. W 1437 roku katedrę otoczono arkadową galerią, a w 1630 roku dobudowano część zachodnią.

Obecne wnętrze powstało podczas restauracji w latach 1908–1927. Ściany pokrył malowidłami Jan Henryk Rosen; wśród jego prac są „Ostatnia Wieczerza”, „Ukrzyżowanie” i „Pogrzeb św. Odilona”. Mozaiki w kopule wykonał Józef Mehoffer.

Dziś to katedra Ukraińskiej Diecezji Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego. Odprawiane są tu nabożeństwa, a zwiedzający mogą wejść do środka.

Dzwonnica i kolumna św. Krzysztofa

Dzwonnicę katedry wzniósł Piotr Krasowski w latach 1570–1571. Góruje nad ulicą Ormiańską i widać ją z daleka.

Na dziedzińcu katedry stoi kolumna św. Krzysztofa z 1726 roku. Święty Krzysztof jest patronem podróżnych, a kolumna to popularne miejsce na zdjęcia.

Dziedzińce i dawne nagrobki

Zespół katedry skupia się wokół trzech dziedzińców. Oprócz świątyni i dzwonnicy należą do niego pałac arcybiskupów ormiańskich, budynek Banku Ormiańskiego, klasztor benedyktynek ormiańskich (budynek z 1682 roku), kolumna św. Krzysztofa i ołtarz „Golgota”. Dziedzińce wyłożono kamiennymi płytami, a w posadzce i ścianach zachowały się dawne płyty nagrobne z ormiańskimi napisami.

Na dziedzińcach jest cicho nawet wtedy, gdy na sąsiednich ulicach panuje tłok. Zachowuj się z szacunkiem: to teren czynnej świątyni.

Ulica Ormiańska

W średniowieczu Ormiańska była główną ulicą dzielnicy, a oficjalnie nosi tę nazwę od 1871 roku. Większość jej budynków to zabytki architektury w stylu renesansu, baroku i klasycyzmu. W kamienicy Muratowiczów (nr 13) mieszkał Hovhannes Karmatanenc, pierwszy drukarz ormiański we Lwowie. Dom „Pory roku” (nr 23) zdobią płaskorzeźby rzeźbiarza Hawryła Krasuckiego: fryz z zodiakiem i sceny wiejskiego życia w czterech porach roku.

Dziś przy ulicy działa wiele kawiarni, restauracji i małych galerii. W dzień jest tu tłoczno, a wieczorem, gdy zapalają się latarnie, dzielnica się uspokaja.

Jak dojść i ile czasu zaplanować

• Z Rynku: kilka minut pieszo, więc dzielnicę łatwo połączyć ze spacerem po centrum.
• Czas: na katedrę, dziedzińce i ulicę zarezerwuj 1–2 godziny.
• Godziny otwarcia: katedra jest czynną świątynią, godziny zwiedzania i nabożeństw sprawdź na miejscu.

Co zobaczyć w pobliżu

Ulica Ormiańska prowadzi do katedry dominikanów. Przy sąsiedniej ulicy Krakowskiej stoi cerkiew Przemienienia Pańskiego, a na drugim końcu prospektu Swobody — Opera Lwowska.

Gdzie się zatrzymać w pobliżu?

Kilka naszych mieszkań leży kilka minut pieszo od Dzielnicy Ormiańskiej:

• apartament przy ulicy Krakowskiej, blisko katedry;
• mieszkanie dwupokojowe i apartament jednopokojowy na placu Daniela Halickiego, niedaleko Rynku;
• apartament na prospekcie Swobody, w centrum niedaleko Opery.

Wszystkie oferty znajdziesz w dziale nasze apartamenty we Lwowie.

Praktyczne wskazówki

• Załóż wygodne buty: bruk i płyty dziedzińców są nierówne.
• W katedrze ubierz się skromnie i nie przeszkadzaj w nabożeństwie.
• Przestrzegaj zasad dotyczących zdjęć we wnętrzu, podanych na miejscu.
• Przyjdź rano, żeby zobaczyć dziedzińce bez tłumów, i wróć wieczorem na kawę.
• Połącz spacer z Rynkiem i katedrą dominikanów: wszystko jest blisko.

Najczęściej zadawane pytania o Dzielnicę Ormiańską

Gdzie jest Dzielnica Ormiańska we Lwowie?

Na Starym Mieście, na północ od Rynku. Główna ulica to Ormiańska, a katedra mieści się przy ul. Ormiańskiej 7.

Kiedy zbudowano katedrę ormiańską?

W latach 1363–1370. To jedna z najstarszych świątyń Lwowa.

Czy można wejść do katedry ormiańskiej?

Tak, to czynna świątynia otwarta dla zwiedzających. Podczas nabożeństw zachowaj ciszę, a godziny sprawdź na miejscu.

Kto wykonał malowidła w katedrze ormiańskiej?

Malowidła wykonał Jan Henryk Rosen podczas restauracji w latach 1908–1927, a mozaiki w kopule — Józef Mehoffer.

Ile czasu potrzeba na Dzielnicę Ormiańską?

1–2 godziny na katedrę, dziedzińce i ulicę Ormiańską.